Krant van Blankenberge | Oorlogskroniek | Juni 1917
Blankenberge: 01/06/2017 - Auteur: Pieter Deschoolmeester Oorlogskroniek | Juni 1917 ★ ★ ★ ★ ★ 1 juni 1917

Om de voedselbedeling voor de bevolking komende winter te kunnen garanderen, bestelt het college van burgemeester en schepenen in naam van het lokale voedingscomiteit bij de heer Vanderhaert, de consul van het neutrale Nederland, 2000 'selderijplanten' en 5000 'poreiplanten' aan '1,40 fr. het honderd'.(1)

Door het tekort aan veevoeder, meer bepaald hooi, legt de bezetter begrazingsquota op. Het maximum aantal stukken vee per hectare grasland bedroeg: 2 paarden of 2 grote of 4 kleine runderen of 8 kalveren.

Alle Uitkerkse landbouwers kregen het bevel om hun vee volgens deze instructies over hun weides te verdelen. Vervolgens mochten ze de vrijgekomen en bijgevolg onbenutte graslanden uitsluitend nog voorbehouden voor de 'Heugewinnung' of hooiwinning. Een bord met opschrift moest aangeven dat de weide opgeëist was voor hooiwinning.(2)

★ ★ ★ ★ ★ 4 en 5 juni 1917

Marie-Elisabeth Notebaert schrijft in haar dagboek het volgende:(3)

4 juni: 'la nuit passée on a tiré de 10 h à 2 h sur des aéroplanes, à 4 h un zeppelin à (sic) passé. Quand je me reveillais ce matin, je ne savais de rien...'

5 juni: 'pendant la nuit on a tiré sur des aéroplanes alliés vers le matin combat naval et bombardement du côté d'Ostende.'

★ ★ ★ ★ ★ 6 juni 1917

Op bevel van de Kommandantur wordt de wekelijkse hoeveelheid kolen voor de Blankenbergse bakkers van 4000 kg naar 3000 kg teruggeschroefd.(4)

De 49-jarige Uitkerkse landbouwer Frans Huys krijgt van de Duitse autoriteiten een reistoelating om voor 1 dag naar de vrederechter te Brugge te gaan om er 'familiezaken te vereffenen door sterfgeval'.(5)

★ ★ ★ ★ ★ 9 juni 1917

Stadtkommandant Letz vordert 'einen Wagen und 6 Arbeiters' op om 50 springveermatrassen te brengen naar het 'Gendarmerie Haus' in de Kerkstraat (het vroegere Rijkswachtgebouw, nu Sociaal Huis) dat als 'Manschaftsquartier' werd ingericht. Eveneens beveelt hij Albert Van Wulpen om alle distels in de 'Divisonswiese' of weide waarin de Duitse paarden graasden, met wortel en al uit te trekken.(6)

Op vraag van het 'bestuur der schoolbonden' beslist het gemeentebestuur van Blankenberge om 'de volle uren les in de beide lagere stadsscholen herin te richten en de aanstaande groote schoolvacanties op een minimum te brengen'.(7) Op die manier moest de lesachterstand die de leerlingen van de lagere gemeentescholen hadden opgelopen door de invoering van het 'halvetijdsstelsel' ingehaald worden. Het 'halvetijdsstelsel' voorzag in een halvering van de lestijden en een gedeeld gebruik van de klaslokalen aangezien de meeste schoolgebouwen om de haverklap door de bezetter werden opgeëist voor troepeninkwartiering. Door de herinrichting van de volle schoolweek waren er opnieuw klaslokalen te kort. Gelukkig stelden de maatschappijen 'Ons Huis' en 'St. Sebastiaan' en de hoteliers Gustaaf Van Hecke en Karel Van Hooren kosteloos enkele kamers en lokalen ter beschikking. Voorts liet het gemeentebestuur '2 klassen der Staatsmiddelbare School en eene zaal in het Postbureel' ontruimen en inrichten als klas.(8)

Het gemeentebestuur van Blankenberge vraagt aan de voorzitter van de Provinciale Gezondheidscommissie om 'koepokinentingsstof' te kunnen bekomen 'noodig tot het inenten van ongeveer 700 personen, schoolkinderen en andere personen'.(9) Collectieve inentingen werden tijdens de bezetting geregeld georganiseerd om de uitbraak van epidemieën bij de reeds fel verzwakte bevolking tegen te gaan.

★ ★ ★ ★ ★ 10 juni 1917

De bezetter laat afkondigen dat kinderen jonger dan 6 jaar voortaan ook enkel nog melk kunnen verkrijgen als ze een geneeskundig attest voorleggen.(10)



[Sinds juni 1917 was ook melk voor jonge kinderen enkel nog verkrijgbaar op doktersvoorschrift. SAB.]
★ ★ ★ ★ ★ 12 juni 1917

De Stadtkommandant laat afkondigen dat alle mannelijke Uitkerkenaars 'von 14-60 Jahren', uitgezonderd de zieke of bedlegerige mannen, zullen worden opgevorderd om voor de Duitsers te gaan werken. Deze werkkrachten moesten zich tussen 18 en 26 juni telkens om 15 uur aanmelden in de Rijksmiddelbare school in de Onderwijsstraat in Blankenberge en dit in alfabetische volgorde volgens de beginletter van hun familienaam.(11)



[Tussen 18 en 26 juni 1917 werden de Uitkerkse mannen opgevorderd om voor de Duitsers te gaan werken. SAB.]
★ ★ ★ ★ ★ 13 juni 1917

Enkele leden van de Blankenbergse Volkskeuken, één van de afdelingen van het lokale Hulp- en Voedingscomiteit, laten zich fotograferen voor hun magazijn dat waarschijnlijk in de Criée in de Kerkstraat (links van de cinema Palladium) was ingericht.(12)



[De leden van de Volkskeuken poseren voor de foto. Verzameling Stadsarchief-De Benne, inventarisnummer 00198.]
★ ★ ★ ★ ★ 21 juni 1917

De inwoners van Blankenberge krijgen een aparte zone op het strand toegewezen waar ze konden zonnebaden en zwemmen. Een waarschuwingsbord met het opschrift 'Badeplatz für Civilpersonen, für Militär verboten' moest de militaire en burgerlijke baders eraan herinneren dat gemengd zwemmen verboden was.(13)

★ ★ ★ ★ ★ 22 juni 1917

De 18-jarige Hilda Six uit de Blankenbergse Steenweg 61 verkrijgt toestemming om naar Brugge te 'reizen' om 'kleerstoffen en hoogstnoodige artiekelen voor haar bedrijf van kleermaakster' aan te kopen.(14)

★ ★ ★ ★ ★ 25 juni 1917

Stadtkommandent Letz beveelt dat de 'Feldbuchhandlung' dagelijks tussen 08u en 10u in de voormiddag moest gepoetst worden door een 'Reinmachersfrau' of schoonmaakster. In deze 'veldboekhandel' die ingericht was in de Kerkstraat konden de ingekwartierde soldaten boeken, tijdschriften en kranten kopen uit hun thuisland.(15)

★ ★ ★ ★ ★ 28 juni 1917

Loodgieter Médard Vande Berghe uit de Weststraat 65 krijgt het bevel om de waterleiding in de 'Marinebücherei' na te zien en te herstellen.(16) De 'Marinebücherei' bevond zich in het Hotel de La Paix op de hoek van de Kerkstraat en de Langestraat. Deze goed uitgeruste bibliotheek, uitsluitend bedoeld voor de ingekwartierde troepen, telde ongeveer 15.000 boeken!



[Binnenzicht van de 'Marinebücherei' in het Hotel de La Paix. Verzameling Johan Ryheul.]


[De bibliothecaris van de 'Marinebücherei'. Verzameling Johan Ryheul.]
★ ★ ★ ★ ★ 29 juni 1917

De gemeentebesturen van Blankenberge en Uitkerke krijgen het bevel om uiterlijk tegen 'heute Abend 5 Uhr' te laten weten welke geestelijken en geestelijke leraars er op hun grondgebied wonen.(17)



[Blankenberge telde in juni 1917 een 7-tal 'Geistlichen' of 'geistlichen Lehrer'. SAB, uitgaande briefwisseling van 29 juni 1917.]
★ ★ ★ ★ ★ (1) SAB, uitgaande briefwisseling van 1 juni 1917
(2) SAB, Uitkerke, doos 232, verordeningen van 1 juni 1917
(3) Dagboek van Elisabeth Notebaert, 11 mei 1917 – 13 juli 1919, Verzameling Demeyer – De Nys
(4) SAB, uitgaande briefwisseling van 6 juni 1917
(5) SAB, Uitkerke, doos 232, doorgangsbewijzen van juni 1917
(6) SAB, 542, Register voor de Scheinen van den Opvorderingsdienst 1917, 2de register, p. 21
(7) SAB, collegenotulen van 9 juni 1917
(8) Idem, 29 juni 1917
(9) SAB, uitgaande briefwisseling van 9 juni 1917
(10) SAB, Uitkerke, doos 234, verordeningen van 10 juni 1917
(11) Idem, 12 juni 1917
(12) Memoires van Marie-Elisabeth Notebaert, 1984, verzameling Elisabeth De Nys
(13) SAB, 542, Register voor de Scheinen van den Opvorderingsdienst 1917, 2de register, p. 33
(14) SAB, Uitkerke, doos 232, doorgangsbewijzen van juni 1917
(15) SAB, 542, Register voor de Scheinen van den Opvorderingsdienst 1917, 2de register, p. 38
(16) Idem, p. 41
(17) SAB, Uitkerke, doos 234, verordeningen van 29 juni 1917

Voor meer info of vragen rond de 'Oorlogskroniek' kunt u contact opnemen met de stadsarchivaris Pieter Deschoolmeester via e-mail archief@blankenberge.be of op het telefoonnummer ☎ +32 (0)50 63 64 25.
Neem ook een kijkje op: www.blankenberge.be/degrooteoorlog

© www.krantvanblankenberge.be